Slide background
Slide background

Εξετάσεις σπέρματος

  • Πλήρες σπερμοδιάγραμμα και καλλιέργεια σπέρματος (Αξιολόγηση σπέρματος)

    Η εξέταση σπέρματος ή αλλιώς σπερμοδιάγραμμα, αποτελεί την πιο βασική εξέταση για την αξιολόγηση της γονιμοποιητικής ικανότητας του άνδρα. Πραγματοποιείται σε μικροβιολογικό εργαστήριο και απαιτείται η αποχή από σεξουαλική επαφή 3-5 ημέρες πριν. Κατόπιν, την ημέρα που έχει προγραμματιστεί το ραντεβού για την εξέταση, ο άνδρας παράγει ένα δείγμα σπέρματος το οποίο συλλέγει μέσα σε ουροσυλλέκτες όπως για την εξέταση των ούρων. Σημαντικό είναι να μην χαθεί η πρώτη σταγόνα, καθώς περιέχει τα ‘’πιο πολλά και τα πιο καλά’’ σπερματοζωάρια και επίσης να συλλεγεί όλη η ποσότητα σπέρματος κατά την εκσπερμάτιση. Επειδή συνήθως η εξέταση συνοδεύεται και από καλλιέργεια σπέρματος για να ανιχνευθεί εάν υπάρχουν μικρόβια στο σπέρμα, συνιστούμε να μην αγγίξει καθόλου τα εσωτερικά τοιχώματα του δοχείου τα οποία είναι αποστειρωμένα.

    Το σπέρμα αφού συλλεγεί, παραδίδεται στο μικροβιολογικό εργαστήριο προκειμένου να γίνει η εξέταση στο πλαίσιο της οποίας αυτό που μας αφορά είναι ο συνολικός όγκος του σπέρματος (σημειωτέον ότι το σπέρμα έχει το σπερματικό υγρό και τα σπερματοζωάρια), παρατηρείται αν το υγρό είναι παχύρρευστο ή λεπτόρρευστο, εξετάζεται ο αριθμός των σπερματοζωαρίων δηλαδή ο αριθμός ανά κυβικό εκατοστό και συνολικά, αλλά και η κινητικότητα, δηλαδή πόσο % από τα σπερματοζωάρια κινούνται αλλά και πόσα κινούνται ζωηρά. Έχει παρατηρηθεί ότι το ποσοστό των ζωηρώς κινούμενων σπερματοζωαρίων σχετίζεται με την γονιμοποιητική ικανότητα και αυτό είναι λογικό γιατί τα ζωηρώς κινούμενα σπερματοζωάρια είναι αυτά που θα διασχίσουν το γεννητικό σύστημα της γυναίκας, θα φτάσουν στη σάλπιγγα και θα γονιμοποιήσουν. Επιπλέον εξετάζουμε και το ποσοστό των φυσιολογικών μορφών.

    Στην καλλιέργεια, αναζητούμε μικροοργανισμούς που σχετίζονται με χρόνιες φλεγμονές των έσω γεννητικών οργάνων του άνδρα όπως κοινά μικρόβια, χλαμύδια, μυκόπλασμα, ουρεόπλασμα. Τα δεδομένα αυτά αποτελούν την εξέταση του σπέρματος και επειδή το σπέρμα παρουσιάζει αυτόματες διακυμάνσεις μέσα στο χρόνο, συνιστούμε μία επανάληψη της εξέτασης μετά από κάποιες εβδομάδες (περίπου 4-8 εβδομάδες), για να είμαστε βέβαιοι για την πραγματική κατάσταση του σπέρματος.

    Φθορίζων υβριδισμός σπερματοζωαρίων (FISH) & Έλεγχος κατακερματισμού DNA σπερματοζωαρίων/Απόπτωση σπέρματος (DNA fragmentation)

    Με τη μέθοδο FISH μπορεί να προσδιορισθεί ο αριθμός χρωμοσωμάτων που βρίσκονται στα σπερματοζωάρια. Σε όλους μας, ο αριθμός 46 που αναφέρθηκε πριν είναι αυστηρά υποχρεωτικός για το ανθρώπινο είδος και θα πρέπει στα σπερματοζωάρια τα χρωμοσώματα να χωριστούν στα δύο (23 και 23) ούτως ώστε μαζί με τα 23 του άλλου γαμέτη να γίνουν 46. Αυτό που κάνουμε με τη μέθοδο FISH είναι να εντοπίσουμε πόσα σπερματοζωάρια έχουν το σωστό αριθμό (23) και πόσα έχουν παθολογικό αριθμό (λιγότερα ή περισσότερα από 23). Όταν ο αριθμός των σπερματοζωαρίων που δεν έχουν τον σωστό αριθμό (ανευπλοϊδικά) είναι αυξημένος, τότε αυξάνει ο κίνδυνος για προβλήματα από τη γονιμοποίηση με το σπέρμα αυτό.

    Η δεύτερη μέθοδος που λέγεται απόπτωση σπέρματος, εξετάζει τυχόν βλάβη του DNA των σπερματοζωαρίων που συνήθως οφείλεται σε οξειδωτικό στρες. Είναι μία βιοχημική εξέταση με την οποία παρατηρούμε αν υπάρχει απόπτωση και υπερκατάτμηση του DNA και σε αυτές τις περιπτώσεις χορηγούμε κυρίως αντιοξειδωτικές βιταμίνες. Και οι δύο αυτές εξετάσεις που αναφέρουμε γίνονται στο πλαίσιο του σπερμοδιαγράμματος, όταν δηλαδή θα δοθεί σπέρμα, παράλληλα με το δείγμα αυτό, αν υπάρχει ένδειξη γίνονται και οι παραπάνω εξετάσεις.